Feeds:
Yazılar
Yorumlar

Archive for the ‘Big Bang – Evrenin Kısa Tarihi’ Category

1922 yılında bir Rus matematikçisi olan Alexander Friedmann bir keşif yaptı. Albert Einstein’ın görmezlikten geldiği ve başlangıçta kabul etmeyi reddettiği bir şeyi farketmişti: Evren genişliyor olabilirdi. Einstein, kozmoloji ilkesini uygulayarak kendi geliştirdiği genel görelilik (relativite) teorisindeki evrensel kütle çekimi denklemlerini basitleştirmiş ve görünüşte durağan olan bir evren modeli elde etmişti. Hatta evrenin kendi kütle çekimi ile kendi üzerine çökmesini engellemek için kozmik itme adını verdiği bir kuvvet bile icat etmişti. Freidmann, Einstein’ın basit bir matematiksel hata yaptığını, bu nedenle de Einstein denklemlerinin evrenin genişlemesine olanak sağlayan ve yeni bir kuvvete gereksinim duymayan çözümlerini gözden kaçırdığını farketti. Einstein da sonradan, kozmik itme gibi bir kuvvetin varlığını öngörmenin yaptığı en büyük hatalardan biri olduğunu ifade etti. 1964 yılında Penzias ve Wilson tarafından saptanan sabit bir parazitin varlığının, 1973 yılında bir U-2 casus uçağıyla dünyanın hareketine bağlı doppler etkisi yarattığı gözlemlenince genişleyen evren teorisi ispat edilmiş oldu. Oysa bu teorem Freidmann zamanında durağan evren modeline fazlaca konsantre olmuş bulunan zamanın meşhur kozmoloji uzmanlarınca pek kabul görmemişti. 1950 yılında bir radyo programında, durağan evren modelinin savunucularından Fred Hoyle rakip olarak gördüğü genişleyen evren teorisinden alaycı bir biçimde “büyük patlama / big bang” olarak söz etti. Bu deyim bir anda çok tuttu.

Akla Enrico Fermi’ye atfedilen şu sözler geliyor: Elinde dört veri noktası bulunan uyanık bir deneyci, bunlarla bir fili tanımlayabilir, hele beş veri noktası varsa, filin kuyruğunu sallamasını bile sağlayabilir.

/ Evrenin Kısa Tarihi

Read Full Post »